Zakupy przez Internet dają wygodę, ale wiążą się też z określonymi obowiązkami – zarówno dla konsumentów, jak i sprzedawców. Jednym z najczęściej wykorzystywanych uprawnień jest prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni. W praktyce jednak wiele osób ma wątpliwości, od kiedy dokładnie liczyć ten termin i jakie warunki trzeba spełnić, by zwrot został uznany.
Od kiedy liczony jest termin 14 dni na zwrot towaru?
Podstawowym aktem prawnym regulującym prawo do odstąpienia od umowy przez konsumenta jest ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. Zgodnie z jej zapisami, konsument ma prawo do zwrotu towaru zakupionego na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa w terminie 14 dni kalendarzowych od momentu objęcia rzeczy w posiadanie. Nie ma znaczenia, kiedy została zawarta umowa, ani kiedy została nadana przesyłka. Istotny jest wyłącznie dzień, w którym konsument fizycznie otrzymał towar.
Przykładowo – jeśli przesyłka została doręczona 10 stycznia, to pierwszy dzień terminu to 11 stycznia, a ostatni dzień na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy przypada na 24 stycznia. Do terminu nie wlicza się dnia doręczenia przesyłki, a liczy się pełne dni kalendarzowe, łącznie z weekendami i świętami.
W przypadku, gdy ostatni dzień terminu przypada na niedzielę niehandlową, święto lub inny dzień wolny od pracy, termin przesuwa się na pierwszy dzień roboczy.
Odbiór przez osobę trzecią
Konsument może upoważnić inną osobę do odbioru towaru. W takim przypadku termin 14 dni liczony jest od dnia, w którym ta osoba odebrała paczkę. Jednak ważne zastrzeżenie: jeśli odbiorcą jest przewoźnik (czyli np. kurier), to termin liczy się dopiero od momentu, w którym konsument sam otrzyma przesyłkę.
Wieloczęściowe zamówienie
Gdy zakupiony towar przychodzi w kilku partiach – np. zestaw mebli dostarczany w osobnych paczkach – termin na odstąpienie od umowy rozpoczyna się dopiero od dnia otrzymania ostatniej części zamówienia.
Umowy o świadczenie usług i treści cyfrowe
W przypadku umów, które nie wiążą się z fizycznym dostarczeniem rzeczy – jak np. świadczenie usług telekomunikacyjnych czy dostarczanie treści cyfrowych (np. e-booki) – termin liczony jest od dnia zawarcia umowy. Nie od dnia aktywacji usługi, a od momentu jej zawarcia, nawet jeśli usługa jeszcze nie została w pełni zrealizowana.
W jakich sytuacjach 14 dni może się wydłużyć?
Zgodnie z przepisami, sprzedawca musi poinformować konsumenta o przysługującym mu prawie do odstąpienia od umowy. Jeśli tego nie zrobi, termin może zostać wydłużony aż do 12 miesięcy. W praktyce oznacza to, że klient może zrezygnować z zakupu nawet długo po jego otrzymaniu, jeśli sprzedawca nie spełnił obowiązku informacyjnego.
Dopiero w momencie, gdy przedsiębiorca przekaże konsumentowi prawidłowe informacje o prawie do odstąpienia od umowy, zaczyna biec zwykły 14-dniowy termin.
Jak formalnie odstąpić od umowy?
Aby skorzystać z prawa do odstąpienia, konsument musi złożyć jednoznaczne oświadczenie woli. Może to zrobić w dowolnej formie – np.:
- e-mailem na adres sklepu,
- poprzez formularz kontaktowy na stronie sprzedawcy,
- wysyłając list polecony,
- korzystając z udostępnionego przez sklep wzoru formularza odstąpienia od umowy.
Nie ma obowiązku korzystania z konkretnej formy, o ile treść oświadczenia nie budzi wątpliwości co do zamiaru klienta. Wystarczy poinformować, że chce się odstąpić od umowy, nie trzeba podawać przyczyny.
Kiedy należy odesłać towar?
Po złożeniu oświadczenia, konsument ma kolejne 14 dni na fizyczne odesłanie towaru. Termin ten również liczony jest w dniach kalendarzowych, a do jego zachowania wystarczy, że paczka zostanie nadana przed jego upływem, nawet jeśli sklep otrzyma ją później.
Warunki skutecznego zwrotu towaru
Choć prawo nie wymaga, by towar był zwrócony w nienaruszonym opakowaniu, to jednak w przypadku widocznych śladów użytkowania sprzedawca ma prawo obniżyć wartość zwrotu. Konsument może sprawdzić produkt, ale nie może zacząć go używać w sposób wykraczający poza zwykłe zapoznanie się z jego cechami.
Warto więc zadbać o:
- staranny stan zwracanego towaru,
- oryginalne opakowanie (jeśli to możliwe),
- dołączenie paragonu lub faktury,
- wypełnienie formularza zwrotu, jeśli sklep tego wymaga.
W przypadku towarów personalizowanych lub zapieczętowanych ze względów higienicznych, które zostały otwarte po doręczeniu – zwrot jest wyłączony ustawowo.
Kto ponosi koszty zwrotu towaru?
Zasadniczo, to konsument pokrywa koszty odesłania towaru, chyba że sprzedawca zdecyduje się je pokryć lub nie poinformował o tym obowiązku w regulaminie. W takim przypadku koszty musi ponieść sprzedawca.
Warto jednak zaznaczyć, że sprzedawca zwraca klientowi koszt dostawy przy pierwszym wysłaniu zamówienia – ale tylko do wysokości najtańszej oferowanej formy wysyłki. Jeśli klient wybrał droższą metodę dostawy (np. ekspres), zwracana kwota będzie odpowiadała tańszej opcji.
Wyjątki od prawa odstąpienia od umowy
Prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni nie ma zastosowania w przypadku niektórych towarów i usług. Ustawa przewiduje wyjątki, które obejmują między innymi:
- produkty wykonane na indywidualne zamówienie,
- artykuły szybko psujące się,
- towary zapieczętowane ze względów higienicznych, które zostały otwarte,
- oprogramowanie i treści cyfrowe dostarczone na nośniku, jeśli opakowanie zostało otwarte,
- gazety, czasopisma (poza prenumeratą),
- usługi wykonane w całości przed upływem terminu, za zgodą konsumenta.
W związku z powyższym, przed dokonaniem zakupu warto sprawdzić, czy dany produkt nie znajduje się wśród wyłączonych z możliwości zwrotu.
Co, jeśli sklep nie zwróci pieniędzy na czas?
Sprzedawca ma obowiązek zwrócić pieniądze w ciągu 14 dni od momentu otrzymania oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Jednak może wstrzymać się ze zwrotem środków do chwili otrzymania zwracanego towaru lub dowodu jego nadania.
Jeśli termin ten zostanie przekroczony, konsument ma prawo:
- skontaktować się ze sprzedawcą telefonicznie lub mailowo,
- wysłać oficjalne wezwanie do zwrotu należności, najlepiej listem poleconym lub e-mailem z potwierdzeniem odczytu,
- zgłosić sprawę do rzecznika konsumentów lub UOKiK,
- w ostateczności – skierować sprawę do sądu cywilnego.
Czy firmy też mogą odstąpić od umowy?
Od 2020 roku również przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą mogą korzystać z prawa do odstąpienia od umowy, jeśli zakup nie miał charakteru zawodowego. Taki przedsiębiorca traktowany jest wówczas na równi z konsumentem i przysługują mu identyczne uprawnienia, w tym 14 dni na zwrot.
Przykładowo – jeśli właściciel salonu fryzjerskiego zamówi drukarkę do biura, którą uzna za niepotrzebną, może ją zwrócić w ciągu 14 dni, o ile nie wykorzysta jej wcześniej w ramach wykonywania zawodu.
Zakupy w sklepie stacjonarnym – czy też przysługuje 14 dni?
Prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny dotyczy wyłącznie umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa. W przypadku zakupów w sklepie stacjonarnym zwrot towaru zależy wyłącznie od dobrej woli sprzedawcy.
Wiele sieci handlowych, zwłaszcza z branży odzieżowej, oferuje możliwość zwrotu w ciągu 14, 30, a nawet 100 dni, ale jest to wyłącznie polityka wewnętrzna sklepu. Nie wynika z przepisów prawa.
Jak nie popełnić błędu przy zwrocie?
Najczęstsze problemy wynikają z nieprawidłowego liczenia terminu lub niewłaściwego przygotowania przesyłki. Aby cały proces przebiegł sprawnie, warto pamiętać o kilku zasadach:
- licz termin od dnia następnego po otrzymaniu paczki,
- złóż oświadczenie w jasnej formie i zachowaj jego kopię,
- nie czekaj z wysyłką towaru – masz na to 14 dni od złożenia oświadczenia,
- upewnij się, że produkt nie nosi śladów użytkowania wykraczających poza zwykłe sprawdzenie,
- dołącz formularz zwrotu i dowód zakupu, jeśli sklep tego wymaga.
Dzięki dokładnemu przestrzeganiu tych kroków unikniesz nieporozumień i przyspieszysz odzyskanie pieniędzy.
Co warto zapamietać?:
- Konsument ma 14 dni na odstąpienie od umowy, licząc od dnia otrzymania towaru.
- Termin 14 dni może być wydłużony do 12 miesięcy, jeśli sprzedawca nie poinformował o prawie do odstąpienia.
- Zwrot towaru należy złożyć w formie oświadczenia, nie ma obowiązku podawania przyczyny.
- Konsument ponosi koszty zwrotu towaru, chyba że sprzedawca zdecyduje inaczej lub nie poinformował o tym w regulaminie.
- Prawo do odstąpienia nie dotyczy niektórych towarów, takich jak produkty na indywidualne zamówienie czy artykuły higieniczne po otwarciu.
